Πόσες ώρες κοιμάται ο σκύλος; Τι είναι φυσιολογικό και πότε θέλει κτηνίατρο

Πόσες ώρες κοιμάται ο σκύλος: τι βρήκαν οι μελέτες

Μια μεγάλη μελέτη του 2020 στο επιστημονικό περιοδικό Animals ρώτησε τους ίδιους τους ιδιοκτήτες, στη Βρετανία και την Ιρλανδία. Συμπλήρωσαν ερωτηματολόγια όταν τα σκυλιά τους ήταν 16 εβδομάδων (2.332 σκύλοι) και ξανά στους 12 μήνες (1.091). Στους 12 μήνες ανέφεραν κατά μέσο όρο 7,3 ώρες ύπνου τη νύχτα. Μέσα στη μέρα, οι μισοί σκύλοι κοιμούνταν λιγότερο από 3 ώρες και οι άλλοι μισοί περισσότερο.

Σε περίπου 350 σκύλους με απαντήσεις για μέρα και νύχτα και στις δύο ηλικίες, το σύνολο στους 12 μήνες ήταν κατά μέσο όρο 10,8 ώρες: σχεδόν 11 ώρες στο 24ωρο, με αρκετή απόκλιση προς τα πάνω και προς τα κάτω. Τα νούμερα όμως είναι εκτιμήσεις. Οι ιδιοκτήτες δεν κλήθηκαν να ξενυχτήσουν μετρώντας· οι ερευνητές σημειώνουν ότι μάλλον υπολόγιζαν από την ώρα που ο σκύλος έπεφτε για ύπνο ως την ώρα που ξυπνούσε, και ότι μέσα στη μέρα ίσως δεν ξεχώριζαν πάντα πότε κοιμόταν και πότε απλώς ξεκουραζόταν.

Κοιμάται ή απλώς ξεκουράζεται;

Ο σκύλος που είναι ξαπλωμένος στο χαλί δεν κοιμάται απαραίτητα. Αν έχει τα μάτια ανοιχτά, γυρίζει τα αυτιά σε κάθε ήχο ή σηκώνει το κεφάλι μόλις ακούσει την πόρτα του ψυγείου, ξεκουράζεται και σε παρακολουθεί. Όταν κοιμάται, συνήθως έχει τα μάτια κλειστά και το σώμα χαλαρό, και δεν αντιδρά σε κάθε μικρό ήχο του σπιτιού. Τι γίνεται στον βαθύ ύπνο και στον REM, τη φάση με τα τινάγματα, το εξηγούμε στο άρθρο για το αν βλέπουν όνειρα τα σκυλιά.

Πόσες ώρες πρέπει να κοιμάται ο σκύλος;

Ένα «πρέπει» για όλους δεν υπάρχει. Νούμερα ανά μέγεθος ή ράτσα δεν δίνει καμία από τις μελέτες αυτού του άρθρου· η μεγάλη μελέτη του 2020 δεν χώρισε τον ύπνο έτσι. Αυτό που σε ενδιαφέρει είναι πόσο κοιμάται συνήθως ο δικός σου σκύλος όταν είναι καλά. Αν τρώει με όρεξη, χαίρεται τη βόλτα και ξυπνά εύκολα όταν τον φωνάζεις, οι ώρες του είναι μάλλον οι σωστές γι' αυτόν. Προσοχή θέλει η αλλαγή.

Γιατί ξυπνά τη νύχτα: ο ύπνος του σκύλου έρχεται σε κομμάτια

Εμείς, σε μια καλή νύχτα, κοιμόμαστε σχεδόν χωρίς διακοπή. Ο σκύλος όχι. Το έδειξε ήδη το 1993 μια μελέτη στο Applied Animal Behaviour Science, που παρακολούθησε 24 σκύλους τη νύχτα. Μέσα σε 8 ώρες, οι σκύλοι είχαν κατά μέσο όρο 23 εναλλαγές ύπνου και ξύπνιου: κοιμούνταν γύρω στα 16 λεπτά, έμεναν ξύπνιοι γύρω στα 5 και ξανά από την αρχή. Αν κάνεις τον λογαριασμό, μια νύχτα 8 ωρών βγάζει κάπου 6 ώρες ύπνο, σε πολλά μικρά κομμάτια.

Γι' αυτό ο σκύλος που σηκώνεται στις τρεις τα ξημερώματα, πίνει λίγο νερό και ξαπλώνει από την άλλη πλευρά δεν έχει αϋπνίες. Έτσι κοιμάται. Το ίδιο κι όταν περνά ένα μηχανάκι: σηκώνει το κεφάλι και ξανακοιμάται.

Στην ίδια μελέτη, όταν κοιμούνταν μαζί δύο ή περισσότεροι σκύλοι, ο καθένας ξυπνούσε στη δική του ώρα· όλοι μαζί ξυπνούσαν μόνο με κάποιο δυνατό ερέθισμα. Και 9 από τους 14 ιδιοκτήτες διέκοπταν τον ύπνο των σκύλων τους χωρίς να το καταλαβαίνουν. Τι ξυπνά τον δικό σου, θα σου το δείξει το ημερολόγιο ύπνου στο τέλος.

Πόσες ώρες κοιμούνται τα σκυλιά ανάλογα με την ηλικία

Με τα χρόνια δεν αλλάζει μόνο το πόσο κοιμάται ο σκύλος, αλλά και το πότε.

Από ποια ηλικία λέμε έναν σκύλο ηλικιωμένο, το εξηγούμε στο άρθρο για την ηλικία του σκύλου σε ανθρώπινα χρόνια.

Γιατί τα σκυλιά κοιμούνται τόσο πολύ; Τι αλλάζει τον ύπνο τους

Μας φαίνεται ότι ο σκύλος κοιμάται «όλη μέρα» γιατί ο ύπνος του σπάει σε πολλά κομμάτια, μέρα και νύχτα, και γιατί μετράμε μαζί και τις ώρες που απλώς ξεκουράζεται. Επιπλέον, δεν κοιμάται κάθε μέρα το ίδιο. Σε μια μελέτη του 2018 στο Scientific Reports, ερευνητές κατέγραψαν με ηλεκτροεγκεφαλογράφημα τον ύπνο 16 οικογενειακών σκύλων, 1,5 έως 7 ετών, μετά από μια γεμάτη ή μια συνηθισμένη μέρα, στο σπίτι ή σε άγνωστο μέρος.

Μια γεμάτη μέρα

Μετά από μια μέρα «φορτωμένη» σωματικά και πνευματικά, οι σκύλοι κοιμήθηκαν περισσότερο σε σύγκριση με μια συνηθισμένη μέρα, και νύσταξαν και αποκοιμήθηκαν πιο γρήγορα. Αν μετά από μια μέρα στο βουνό ή στη θάλασσα πέφτει ξερός μόλις γυρίσετε, αυτό είναι αναμενόμενο. Πόση κίνηση θέλει μια συνηθισμένη μέρα, το βρίσκεις στο άρθρο για τη βόλτα του σκύλου.

Ένα ξένο μέρος

Μακριά από το σπίτι, σε κατασκήνωση, σε φίλους ή στο εργαστήριο ύπνου, οι σκύλοι της ίδιας μελέτης περνούσαν πιο σπάνια από τον πρώτο βαθύ ύπνο στον REM. Και στη μελέτη του 1993, ένας σκύλος που μεταφέρθηκε σε νέο μέρος δεν είχε την πρώτη νύχτα τη φάση του «ενεργού» ύπνου και την ξαναβρήκε τις δύο επόμενες, όπως έχει φανεί και σε ανθρώπους και γάτες. Σε διακοπές ή μετά από μετακόμιση, μια άσχημη πρώτη νύχτα δεν είναι λόγος ανησυχίας· πάρε μαζί την κουβέρτα του.

Θόρυβος και ζέστη

Το σκουπιδιάρικο τα ξημερώματα, οι κόρνες ή τα βεγγαλικά της Πρωτοχρονιάς κόβουν τον ύπνο του όπως και τον δικό σου. Στον καύσωνα, πάλι, πολλοί σκύλοι περνούν τις ζεστές ώρες απλωμένοι στο πλακάκι και ζωντανεύουν το σούρουπο· αυτό είναι κυρίως ξεκούραση, όχι αρρώστια, αρκεί να έχουν νερό και σκιά.

Τα παραπάνω δεν εξηγούν την αλλαγή χωρίς λόγο: τον σκύλο που για μέρες κοιμάται πολύ περισσότερο ή πολύ λιγότερο, ενώ η ζωή του έμεινε ίδια. Γι' αυτόν, δες τον πίνακα πιο κάτω.

Πού πρέπει να κοιμάται ο σκύλος για να κοιμάται καλά

Κάθε σπίτι το λύνει αλλιώς, και αυτό φαίνεται στη μελέτη του 2020. Στους 12 μήνες, λίγο περισσότεροι από τους μισούς σκύλους έπεφταν για ύπνο σε δωμάτιο ή χώρο του σπιτιού χωρίς άνθρωπο και περίπου τρεις στους οκτώ σε κρεβατοκάμαρα, με παρέα. Το πιο συνηθισμένο σημείο ύπνου ήταν ένα κρεβάτι σκύλου· το κλουβί, η πρώτη επιλογή στις 16 εβδομάδες, είχε υποχωρήσει πολύ.

Όπου κι αν τον βάλεις, για να κοιμάται καλά κοίτα κυρίως αυτά:

• Ήσυχη γωνιά, μακριά από την εξώπορτα, το πέρασμα του διαδρόμου και το παράθυρο προς τον δρόμο.
• Κρεβάτι αρκετά μεγάλο για να απλωθεί, όχι μόνο για να κουλουριαστεί, με μια κουβέρτα που μπορεί να σπρώξει όταν ζεσταθεί.
• Δροσιά το καλοκαίρι, ζεστασιά τον χειμώνα, χωρίς ρεύματα αέρα και χωρίς τον κλιματισμό να φυσάει πάνω του· αν έχει δύο σημεία, θα διαλέγει ο ίδιος.
• Με δεύτερο σκύλο, ένα κρεβάτι για τον καθένα, ακόμα κι αν συχνά καταλήγουν κολλητά στο ίδιο.
• Για τον μεγάλο σε ηλικία ή όποιον δυσκολεύεται να σηκωθεί, χαμηλό και μαλακό κρεβάτι, χωρίς σκαλί, πάνω σε χαλάκι που δεν γλιστρά.
• Ποτέ τη νύχτα στο μπαλκόνι ή στην ταράτσα.

Αν θα κοιμάται στο κρεβάτι σου ή στο δικό του, το αποφασίζεις εσύ. Ό,τι κι αν διαλέξεις, να έχει και μια γωνιά όπου δεν τον ενοχλεί κανείς, ούτε τα παιδιά ούτε οι επισκέπτες. Για τις στάσεις που παίρνει στον ύπνο, κουλουριασμένος ή ανάσκελα, δες τη γλώσσα σώματος του σκύλου. Για το κουτάβι ισχύουν άλλα: δες πού κοιμάται το κουτάβι τις πρώτες νύχτες.

Ροχαλητό και ανήσυχος ύπνος: τι προσέχεις στα πλατυπρόσωπα σκυλιά

Ένα ήσυχο ροχαλητό στον καναπέ δεν λέει πολλά. Ένας σκύλος που δεν αναπνέει καλά στον ύπνο του, όμως, κοιμάται χειρότερα, όσες ώρες κι αν περνά στο κρεβάτι. Για μια μελέτη του 2024 στο Journal of Veterinary Internal Medicine, 63 οικογενειακοί σκύλοι φόρεσαν για μία νύχτα, στο σπίτι τους, ένα περιλαίμιο που κατέγραφε τους ήχους της αναπνοής από την τραχεία. Οι 28 ήταν βραχυκεφαλικοί, δηλαδή από φυλές με κοντή μουσούδα και πλατύ πρόσωπο, όπως είναι το παγκ ή το μπουλντόγκ.

Πολλά επεισόδια όπου η αναπνοή «κλείνει» στον ύπνο ήταν πιο πιθανά στους πλατυπρόσωπους σκύλους, ειδικά σε όσους είχαν μέτρια ή έντονα συμπτώματα του βραχυκεφαλικού συνδρόμου απόφραξης των αεραγωγών (BOAS), και στους σκύλους με περιττά κιλά. Η ηλικία από μόνη της δεν φάνηκε να παίζει ρόλο. Οι ερευνητές γράφουν ότι, για καλύτερη αναπνοή στον ύπνο, η παχυσαρκία πρέπει να αποφεύγεται, ειδικά στους πλατυπρόσωπους σκύλους.

Τα σημάδια που έχουν περιγράψει ιδιοκτήτες σκύλων με BOAS, κατά την ίδια δημοσίευση:

• κοιμάται με το σαγόνι ψηλά ή καθιστός·
• ροχαλίζει·
• η ανάσα του σταματά για λίγο όσο κοιμάται·
• δυσκολεύεται να κοιμηθεί.

Την υπνηλία της μέρας, γράφουν οι ερευνητές, είναι δύσκολο να την ερμηνεύσει ο ιδιοκτήτης· η ανησυχία τη νύχτα όμως μπορεί να είναι σημάδι ότι ο σκύλος δεν αναπνέει καλά στον ύπνο. Αν ο δικός σου στριφογυρίζει τη νύχτα και ροχαλίζει δυνατά, τράβηξε ένα βίντεο με ήχο και δείξ' το στον κτηνίατρο. Μην το προσπεράσεις επειδή «όλα της ράτσας ροχαλίζουν».

Ηλικιωμένος σκύλος: κοιμάται τη μέρα, ξυπνά τη νύχτα

Στους σκύλους, όπως και στους ανθρώπους, ο ύπνος αλλάζει με την ηλικία. Οι ερευνητές μιας μελέτης του 2023 στο Frontiers in Veterinary Science σημειώνουν ότι οι ιδιοκτήτες ηλικιωμένων σκύλων αναφέρουν την αϋπνία ανάμεσα στις αλλαγές που φέρνουν τα χρόνια, και ότι αυτές οι αλλαγές μπορεί να είναι απλώς η ηλικία, σε κάποιους σκύλους όμως ίσως κρύβουν εκφυλιστικές αλλαγές στον εγκέφαλο.

Στη μελέτη, 28 σκύλοι 10 έως 16 ετών είχαν δύο ώρες για υπνάκο ένα μεσημέρι, σε ήσυχο δωμάτιο, με καταγραφή της λειτουργίας του εγκεφάλου τους. Όσοι είχαν περισσότερα σημάδια άνοιας, όπως και όσοι τα πήγαν χειρότερα σε ένα τεστ επίλυσης προβλήματος, πέρασαν λιγότερη ώρα σε ύπνο, και βαθύ και REM. Οι ιδιοκτήτες σκύλων με γνωστική δυσλειτουργία, την «άνοια» των σκύλων, περιγράφουν ότι ο σκύλος τους δυσκολεύεται να κοιμηθεί, πηγαινοέρχεται και κλαίει ή γαβγίζει τη νύχτα, ή κοιμάται περισσότερο τη μέρα.

Το «κοιμάται όλη μέρα» ενός ηλικιωμένου σκύλου, λοιπόν, δεν σημαίνει πάντα ότι κοιμάται καλά. Αν βλέπεις τέτοιες αλλαγές, μην τις αφήσεις στην άκρη ως «γεράματα»· πες τες στον κτηνίατρο, που θα κρίνει τι από αυτά είναι η ηλικία.

Ο σκύλος μου κοιμάται συνέχεια: πότε είναι φυσιολογικό και πότε κτηνίατρος

Πριν ανησυχήσεις, σύγκρινε με τον συνηθισμένο του εαυτό και δες πώς είναι όταν ξυπνά. Ο πίνακας δεν βγάζει διάγνωση· σου λέει πότε απλώς τον αφήνεις να κοιμηθεί και πότε σηκώνεις το τηλέφωνο.

Ημερολόγιο ύπνου: μάθε τον ρυθμό του σε τρεις μέρες

Για να πεις στον κτηνίατρο «κοιμάται περισσότερο», πρέπει να ξέρεις πόσο κοιμόταν πριν. Κράτα σημειώσεις για τρεις συνηθισμένες μέρες, σε ένα μπλοκάκι ή στις σημειώσεις του κινητού, και ξανά όποτε κάτι σε βάλει σε σκέψεις.

1. Η νύχτα. Τι ώρα ξάπλωσε για τον μεγάλο ύπνο και τι ώρα σηκώθηκε. Αν τον άκουσες να σηκώνεται, πόσες φορές, και αν ξανακοιμήθηκε εύκολα.
2. Οι υπνάκοι. Πόσους πήρε μέσα στη μέρα και πόσο κράτησαν περίπου. Μη μετράς τις ώρες που απλώς ήταν ξαπλωμένος με ανοιχτά μάτια.
3. Η μέρα του. Βόλτες, παιχνίδι, μάθημα, επισκέψεις, ταξίδι, ζέστη, θόρυβοι. Εξηγούν πολλά από τα «πολύ» και τα «λίγο».
4. Πώς ήταν ξύπνιος. Όρεξη, νερό, τουαλέτα, διάθεση για βόλτα και παιχνίδι.
5. Ό,τι ασυνήθιστο. Ροχαλητό, παύσεις στην ανάσα, ύπνος καθιστός, ξυπνήματα με κλάμα ή πηγαινέλα τη νύχτα. Τράβηξε ένα σύντομο βίντεο με ήχο.

Με τρεις μέρες στο χαρτί ξέρεις το «κανονικό» του, και ο κτηνίατρος βλέπει την αλλαγή αντί να τη μαντεύει.

Για καλό ύπνο δεν χρειάζονται πολλά: μια μέρα με κίνηση και λίγη δουλειά για το μυαλό, και μια ήσυχη νύχτα. Για το μυαλό, ξεκίνα με ένα μάθημα 5–10 λεπτών τη μέρα· αν θέλεις πρόγραμμα, διάλεξε ηλικία και στόχο στο κουίζ της αρχικής.

Συχνές ερωτήσεις

Πόσες ώρες κοιμούνται τα σκυλιά την ημέρα;

Σε μεγάλη μελέτη, οι ιδιοκτήτες σκύλων ενός έτους ανέφεραν κατά μέσο όρο σχεδόν 11 ώρες ύπνου στο 24ωρο, γύρω στις 7 από αυτές τη νύχτα. Μέσα στη μέρα, οι μισοί σκύλοι κοιμούνταν λιγότερο από 3 ώρες και οι άλλοι μισοί περισσότερο.

Πόσες ώρες κοιμούνται τα σκυλιά το βράδυ;

Γύρω στις 7, κατά τους ιδιοκτήτες σκύλων ενός έτους σε μεγάλη μελέτη, αλλά όχι μονοκόμματα. Σε μια έρευνα του 1993, οι σκύλοι είχαν κατά μέσο όρο 23 εναλλαγές ύπνου και ξύπνιου μέσα σε 8 ώρες νύχτας. Αν σηκώνεται, αλλάζει θέση και ξανακοιμάται εύκολα, όλα καλά· αν τριγυρνά, λαχανιάζει ή δεν βρίσκει θέση, μίλα με τον κτηνίατρο.

Ο σκύλος μου δεν κοιμάται το βράδυ: τι φταίει;

Δες πρώτα τα απλά: μια μέρα χωρίς αρκετή κίνηση, θόρυβοι, ζέστη ή ένα καινούργιο μέρος. Αν η αλλαγή ήρθε ξαφνικά, αν στριφογυρίζει και λαχανιάζει, αν ροχαλίζει με παύσεις στην ανάσα ή αν είναι μεγάλος σε ηλικία και πηγαινοέρχεται ή γαβγίζει τη νύχτα, πήγαινε στον κτηνίατρο με τις σημειώσεις σου.

Γιατί ο σκύλος μου κοιμάται με ανοιχτά μάτια;

Στα πλατυπρόσωπα σκυλιά, όπως το παγκ, το μπουλντόγκ και το σιτσού, τα βλέφαρα συχνά δεν κλείνουν εντελώς, και κατά το αμερικανικό κολέγιο κτηνιάτρων οφθαλμιάτρων (ACVO) μπορεί να κοιμούνται με ανοιχτά μάτια. Το ACVO συστήνει γι' αυτά έλεγχο των ματιών τουλάχιστον μία φορά τον χρόνο και κτηνίατρο αμέσως για κοκκίνισμα, τρίψιμο, μισόκλειστο ή θολό μάτι και περισσότερα δάκρυα. Σε άλλον σκύλο, αν το βλέπεις συχνά ή μαζί με τέτοια σημάδια, ρώτα τον κτηνίατρο.

Πηγές

1. Επιστημονική δημοσίευσηAnimals: Μελέτη για τη διάρκεια του ύπνου σε σκύλους 16 εβδομάδων και 12 μηνών, με απαντήσεις των ιδιοκτητών τους (2020, στα αγγλικά)
2. Επιστημονική δημοσίευσηApplied Animal Behaviour Science: Μελέτη για τους κύκλους ύπνου και ξύπνιου και τη συμπεριφορά 24 σκύλων τη νύχτα (1993, στα αγγλικά)
3. Επιστημονική δημοσίευσηScientific Reports: Μελέτη για το πώς μια γεμάτη μέρα και ένα ξένο μέρος αλλάζουν τον ύπνο του σκύλου (2018, στα αγγλικά)
4. Επιστημονική δημοσίευσηFrontiers in Veterinary Science: Μελέτη για τον ύπνο και τη γνωστική λειτουργία σε ηλικιωμένους σκύλους (2023, στα αγγλικά)
5. Επιστημονική δημοσίευσηJournal of Veterinary Internal Medicine: Μελέτη για τους παράγοντες κινδύνου για διαταραχές της αναπνοής στον ύπνο του σκύλου (2024, στα αγγλικά)
6. Κτηνιατρικός φορέαςACVO, Αμερικανικό Κολέγιο Κτηνιάτρων Οφθαλμιάτρων: Το σύνδρομο των ματιών στα πλατυπρόσωπα σκυλιά και γατιά (2026, στα αγγλικά)

Οι συμβουλές είναι γενικές και δεν αντικαθιστούν τον κτηνίατρο ή τον εκπαιδευτή που βλέπει τον σκύλο σου από κοντά. Για επιθετικότητα ή θέματα υγείας, ξεκίνα από εκεί.