Βρήκα σκύλο ή αδέσποτο κουτάβι: τι κάνω ώσπου να βρει τον άνθρωπό του

Βρήκα σκύλο, τι κάνω πρώτα: ασφάλεια και ήρεμη προσέγγιση

Ένα σκυλί με κόκκινο κολάρο σε ακολουθεί από το περίπτερο ως την πολυκατοικία, ή ένα κουτάβι κάθεται δίπλα στους κάδους, μεσημέρι με καύσωνα. Πρώτα η ασφάλεια: αν είναι κοντά σε δρόμο, μην τρέξεις προς το μέρος του, γιατί ένα σκυλί που το κυνηγούν μπορεί να πεταχτεί ανάμεσα στα αυτοκίνητα.

Τα αδέσποτα και τα χαμένα ζώα είναι συχνά φοβισμένα, πεινασμένα και αποπροσανατολισμένα, γράφει η Αμερικανική Ένωση Κτηνιατρικών Νοσοκομείων (AAHA)· τα πλησιάζεις με προσοχή, για να μην τρομάξουν και αμυνθούν. Τα τέσσερα πρώτα βήματα είναι από ένα φυλλάδιο του κτηνιατρικού νοσοκομείου του Πανεπιστημίου Ohio State για τους φοβισμένους σκύλους:

1. Άφησέ τον να έρθει εκείνος. Γύρνα λίγο στο πλάι, με τον κορμό όρθιο, και κοίτα τα πόδια ή τον ώμο του, όχι το πρόσωπό του.
2. Χαμήλωσε χωρίς να σκύψεις από πάνω του. Αν είναι ασφαλές, κάθισε στις φτέρνες σου, πάλι πλάγια, χωρίς να γέρνεις προς το μέρος του.
3. Λιχουδιές στο έδαφος, μακριά από σένα. Όχι από το χέρι σου: πέτα τες προς τα πέρα, μία-μία, και αρκέσου να του μιλάς.
4. Το χάδι το ζητά εκείνος. Αν χωθεί μόνος του κάτω από το χέρι σου, χαλαρός, χάιδεψέ τον λίγο στο στήθος και σταμάτα. Ποτέ πάνω από το κεφάλι.
5. Το λουρί στο τέλος. Όταν τρώει ήρεμος δίπλα σου, πέρασε ήσυχα το λουρί στο κολάρο ή στο σαμαράκι του. Αν δεν φορά τίποτα, μην τον πιάσεις με το ζόρι: κράτα τον κοντά σου με λιχουδιές ή σε κλειστή αυλή και πάρε τηλέφωνο τον δήμο.

Το «άπλωσε το χέρι να σε μυρίσει» το ίδιο φυλλάδιο το βάζει στα «μην», μαζί με το επίμονο βλέμμα στο πρόσωπο. Ουρά ανάμεσα στα πόδια, γλείψιμο των χειλιών, λαχάνιασμα, σφιγμένος λαιμός ή πλάτη και αργά, διστακτικά βήματα δείχνουν ότι φοβάται και θέλει χρόνο· τα εξηγούμε στο άρθρο για τη γλώσσα σώματος του σκύλου.

Τι κάνεις ανάλογα με τον σκύλο που βρήκες: ο πίνακας

Σπάνια ταιριάζει μόνο μία γραμμή· ξεκίνα από την πιο επείγουσα.

Βρήκα αδέσποτο κουτάβι ή χτυπημένο σκύλο: πρώτα ο κτηνίατρος

Ένα κουτάβι μόνο του στην άκρη της εθνικής, ή ένα χαρτόκουτο με κουταβάκια έξω από την πολυκατοικία: εδώ η σειρά αλλάζει. Τσιπάκι και αναρτήσεις περιμένουν· πας στον κτηνίατρο την ίδια ώρα, με το κουτάβι σε ένα κουτί ή καλάθι. Εκείνος θα δει πόσο μικρό είναι και θα σου πει τι χρειάζεται και πώς θα το φροντίζεις.

Αν δεις τριγύρω τη μητέρα ή άλλα κουτάβια, πες το στον κτηνίατρο και στον δήμο, για να ξέρουν ότι είναι ολόκληρη οικογένεια. Κι αν το παραδώσεις στον δήμο, ο νόμος 4830/2021 ορίζει ότι τα αδέσποτα ζώα κάτω των πέντε μηνών δεν επιστρέφουν στο περιβάλλον τους και υιοθετούνται κατά προτεραιότητα.

Χτυπημένος ή άρρωστος σκύλος

Κουτσαίνει, ματώνει ή ανασαίνει με δυσκολία; Αυτά είναι σημάδια τραυματισμού κατά την AAHA. Μην τον αγκαλιάσεις για να τον σηκώσεις: ένας σκύλος που πονά και φοβάται μπορεί να δαγκώσει κι αυτόν που τον βοηθά. Πάρε τηλέφωνο ένα κτηνιατρείο ή τον δήμο, περίγραψε τι βλέπεις και ρώτα πώς θα τον μεταφέρεις. Για ζώο βαριά τραυματισμένο ή επιθετικό, η AAHA λέει να καλέσεις την αρμόδια υπηρεσία για τα ζώα, εδώ τον δήμο: το πρόγραμμα που του ζητά ο νόμος για τα αδέσποτα περιλαμβάνει και κτηνιατρική περίθαλψη.

Βρήκα σκύλο με τσιπ: ποιος διαβάζει το τσιπάκι

Αν δεν φορά ταμπελάκι, μένει το τσιπάκι, που δεν φαίνεται και δεν το διαβάζεις μόνος σου: θέλει σαρωτή, τη συσκευή που περνά ο κτηνίατρος πάνω από το σώμα του σκύλου. Τι ακριβώς είναι, το εξηγούμε στον οδηγό για το τσιπάκι σκύλου.

• Δημοτικό ή συμβεβλημένο κτηνιατρείο. Ο νόμος 4830/2021 επιτρέπει σε φιλόζωους ιδιώτες, όπως εσύ τώρα, να πάνε εκεί ένα αδέσποτο για να γίνει η διαδικασία του δήμου, που ξεκινά από τον έλεγχο για τσιπάκι.
• Ο δήμος. Ο ίδιος νόμος ορίζει ότι οι δήμοι εφοδιάζονται με σαρωτές («ανιχνευτές», όπως τους λέει), για να αναγνωρίζονται οι ιδιοκτήτες των ζώων με τσιπάκι.
• Το κτηνιατρείο της γειτονιάς: πάρε πρώτα τηλέφωνο και ρώτα αν μπορούν να διαβάσουν το τσιπάκι. Αν ο σκύλος χρειάζεται και περίθαλψη, το άρθρο 10 του νόμου επιτρέπει να τον πας σε κτηνιατρείο που δεν είναι συμβεβλημένο με τον δήμο, εφόσον καλύψεις εσύ το κόστος.

Τι γίνεται μετά το σκανάρισμα

Στη διαδικασία του δήμου, αν το τσιπάκι δείχνει ιδιοκτήτη, ελέγχεται αν ο σκύλος έχει δηλωθεί χαμένος· αν ναι, ενημερώνεται ο ιδιοκτήτης για να τον παραλάβει. Και στο Εθνικό Μητρώο Ζώων Συντροφιάς (ΕΜΖΣ) οι εξουσιοδοτημένοι κτηνίατροι καταχωρίζουν, ανάμεσα σε άλλα, την εύρεση σκύλου που έχει ιδιοκτήτη. Όπου κι αν τον σκανάρουν, ρώτα τι ακολουθεί και άφησε το τηλέφωνό σου.

Χωρίς τσιπάκι, για τον δήμο ο σκύλος θεωρείται αυτόματα αδέσποτος: σε δημοτικό ή συνεργαζόμενο κτηνιατρείο εξετάζεται, στειρώνεται, αποπαρασιτώνεται, εμβολιάζεται, παίρνει τσιπάκι και καταγράφεται στο Μητρώο ως αδέσποτος. Μπορεί όμως να τον ψάχνει κάποιος, γι' αυτό συνεχίζεις με την πλατφόρμα και τη γειτονιά.

Δήλωση πιθανής εύρεσης στο pet.gov.gr: πότε και πώς γίνεται

Από το κινητό, πριν βρεις σαρωτή, κοιτάς αν κάποιος έχει ήδη δηλώσει τον σκύλο χαμένο. Όλα τα ζώα με δήλωση απώλειας φαίνονται στην «Ψηφιακή πλατφόρμα απώλειας – εύρεσης ζώων συντροφιάς» του pet.gov.gr. Ψάχνεις με την περιοχή όπου δηλώθηκε η απώλεια, το είδος, τη φυλή και το φύλο, ή και χωρίς φίλτρα· κάθε ανάρτηση έχει όνομα, φυλή, φύλο, ηλικία, χρώμα και φωτογραφία, αν την ανέβασε ο ιδιοκτήτης ή ο ανάδοχος.

Ψάξε και στις γύρω περιοχές, γιατί φιλτράρεις με το σημείο όπου χάθηκε, όχι με εκείνο όπου τον βρήκες. Κι αν δεν τον δεις, ξανακοίτα αύριο: ίσως ο άνθρωπός του δεν έχει προλάβει να τον δηλώσει.

Αν τον αναγνωρίσεις

1. Σημείωσε τον αριθμό του τσιπ. Τον μαθαίνεις από την ανάρτηση, και η δήλωση τον ζητά υποχρεωτικά.
2. Άνοιξε τη «Δήλωση πιθανής εύρεσης ζώου συντροφιάς». Ο σύνδεσμος υπάρχει και στην πλατφόρμα. Μπαίνεις με κωδικούς TAXISnet και τα στοιχεία σου συμπληρώνονται αυτόματα.
3. Γράψε πού και πώς τον βρήκες. Η δήλωση ζητά την τοποθεσία και την κατάσταση στην οποία βρέθηκε.
4. Μη σταματήσεις εκεί. Ο ιδιοκτήτης παίρνει ενημερωτικό email· ώσπου να το δει, προχωράς με δήμο, σαρωτή και γειτονιά.

Τη δήλωση μπορεί να την κάνει κάθε πολίτης, είτε έχει δικό του ζώο είτε όχι· είναι επώνυμη και καταγράφεται στο ΕΜΖΣ. Γίνεται όμως μόνο για ζώο που έχει ήδη δηλωθεί χαμένο και του οποίου το τσιπάκι είναι καταχωρισμένο στο Μητρώο. Η άλλη πλευρά, του ανθρώπου που τον ψάχνει, είναι στο άρθρο «Χάθηκε ο σκύλος μου».

Ο δήμος, η γειτονιά και η αγγελία «βρέθηκε σκύλος»

Για τη φροντίδα, την περισυλλογή και τη διαχείριση των αδέσποτων, ο νόμος 4830/2021 βάζει αρμόδιους τους δήμους, τον καθένα μέσα στα όριά του. Ειδοποιείς λοιπόν τον δήμο όπου βρήκες τον σκύλο: αν τον βρήκες στη θάλασσα, σε μια παραλία των διακοπών, τον δήμο εκείνης της περιοχής. Πες πού και πότε τον βρήκες, πώς είναι, αν διαβάστηκε τσιπάκι και πώς θα σε βρουν, και ρώτα ποιο κτηνιατρείο συνεργάζεται μαζί τους.

Τι έδειξε μια μελέτη με ανθρώπους που βρήκαν ζώο

Ερευνητές ρώτησαν τηλεφωνικά 156 ανθρώπους που είχαν βρει χαμένο σκύλο ή γάτα στο Ντέιτον του Οχάιο, από τον Μάρτιο ως τον Ιούνιο του 2006, πώς έψαξαν τον ιδιοκτήτη (JAVMA, το περιοδικό της Αμερικανικής Κτηνιατρικής Ένωσης, 2007). Όλοι είχαν ήδη επικοινωνήσει με φορέα για τα ζώα ή είχαν βάλει αγγελία στην εφημερίδα. Βρέθηκαν οι ιδιοκτήτες 59 ζώων: σχεδόν των μισών σκύλων (58) και μίας μόνο γάτας. Τα μισά από αυτά γύρισαν σπίτι μέσα σε δύο μέρες.

Κανένας τρόπος δεν έφερε μόνος του πάνω από έναν στους τέσσερις ιδιοκτήτες: περίπου ένας στους τέσσερις βρέθηκε με πληροφορία από φορέα για τα ζώα, άλλος τόσος με την αγγελία, περίπου ένας στους πέντε επειδή ο ευρέτης γύρισε τη γειτονιά, περίπου ένας στους επτά από ταμπέλες στη γειτονιά και ένας στους δέκα από το ταμπελάκι. Γι' αυτό δεν ποντάρεις σε έναν τρόπο: τα κάνεις όλα μαζί.

Η αγγελία «βρέθηκε σκύλος»

• Γύρνα τη γειτονιά με μια φωτογραφία του στο κινητό και ρώτα στα μαγαζιά του δρόμου και όσους βγάζουν σκύλο βόλτα πρωί και απόγευμα: «Τον έχετε ξαναδεί;».
• Η AAHA προτείνει αφίσα με καθαρή φωτογραφία και περιγραφή, μαζί με το σημείο και την ημερομηνία που βρέθηκε. Ανέβασέ τη και στις ομάδες της περιοχής για χαμένα ζώα· είναι η σημερινή αγγελία στην εφημερίδα.
• Κράτα ένα σημάδι του εκτός αφίσας, μια κηλίδα στην κοιλιά ή ένα κόλπο που ξέρει. Σε όποιον πει ότι είναι δικός του, ζήτα λεπτομέρειες και φωτογραφίες, όπως συμβουλεύει η AAHA· ο πραγματικός ιδιοκτήτης συνήθως τις δίνει αμέσως.

Αδέσποτο σκυλί στο σπίτι: δικό του δωμάτιο και κλειστές πόρτες

Αν μπορείς να τον φιλοξενήσεις λίγες ώρες ή μέρες, ώσπου να βρεθεί ο άνθρωπός του ή να αναλάβει ο δήμος, ετοίμασε ένα δωμάτιο μόνο γι' αυτόν: σε σπίτι που δεν ξέρει, ψάχνει πρώτα πού να κρυφτεί και από πού να φύγει.

• Ήσυχο δωμάτιο με κλειστή πόρτα, νερό, μια παλιά κουβέρτα, εφημερίδες στο πάτωμα. Για τους φοβισμένους σκύλους, το φυλλάδιο του Ohio State προτείνει τέτοιο καταφύγιο, δωμάτιο, κλουβί ή περιφραγμένη γωνιά, όπου δεν τους ενοχλεί κανείς.
• Μακριά από τα δικά σου ζώα. Τα αδέσποτα μάλλον δεν είναι εμβολιασμένα, γι' αυτό η σχολή του Texas A&M συστήνει να μένουν χωριστά από τα άλλα κατοικίδια, χωρίς ουσιαστική επαφή, ώσπου να πάρουν το «εντάξει» από κτηνίατρο. Χωριστά μπολ, και πλύσιμο χεριών μετά το χάδι.
• Όχι αγκαλιές και φιλιά, ούτε από τα παιδιά: για κάθε ξένο σκύλο, το φυλλάδιο του Ohio State τα θεωρεί πολύ συχνή αφορμή για δάγκωμα, γιατί τον κάνουν να νιώθει παγιδευμένος.
• Κλειστή η πόρτα του δωματίου του πριν ανοίξει η εξώπορτα· στο μπαλκόνι μόνο μαζί σου και με λουρί, γιατί δεν ξέρεις αν χωράει ανάμεσα στα κάγκελα.
• Λουρί πριν βγείτε από το διαμέρισμα. Στο ασανσέρ και στην είσοδο, μια πόρτα που αργεί να κλείσει φτάνει για να χαθεί ξανά.

Νερό βάλ' του αμέσως, και φαγητό· αν όμως φαίνεται πολύ αδύνατος ή άρρωστος, ρώτα πρώτα τον κτηνίατρο τι και πόσο να του δώσεις. Ο νόμος επιτρέπει στους φιλόζωους πολίτες να δίνουν σε αδέσποτα τροφή, νερό και ιατροφαρμακευτική φροντίδα, εφόσον τηρούνται οι κανόνες καθαριότητας και υγιεινής για όλους και οι κανόνες ευζωίας.

Λίστα ελέγχου: οι πρώτες 24 ώρες με τον σκύλο που βρήκες

Δεν χρειάζεται να γίνουν όλα σε μία ώρα, αλλά ως αύριο τέτοια ώρα καλό είναι να έχεις τσεκάρει κάθε γραμμή:

• Ο σκύλος είναι ασφαλής, με λουρί ή σε κλειστό χώρο, κι εσύ δεν κινδύνεψες ούτε δαγκώθηκες.
• Κοίταξες κολάρο και σαμαράκι και πήρες το τηλέφωνο του ταμπελακιού, αν είχε.
• Έβγαλες καθαρές φωτογραφίες από όλες τις πλευρές και σημείωσες σημείο, ώρα και κατάσταση.
• Έψαξες στην πλατφόρμα απώλειας–εύρεσης, και στις γύρω περιοχές.
• Ρώτησες κτηνιατρείο ή τον δήμο για το τσιπάκι, ή τον πήγες ήδη.
• Ενημέρωσες τον δήμο όπου τον βρήκες και άφησες το τηλέφωνό σου.
• Ρώτησες στα γύρω μαγαζιά, κόλλησες αφίσες και ανέβασες ανάρτηση, κρατώντας ένα σημάδι του για σένα.
• Στο σπίτι έχει δικό του δωμάτιο, νερό και ησυχία, μακριά από τα δικά σου ζώα.
• Αν είναι κουτάβι, χτυπημένος ή άρρωστος, τον είδε ήδη κτηνίατρος.

Ξανακοίτα την πλατφόρμα και τα μηνύματά σου πρωί και βράδυ: ο άνθρωπος που τον ψάχνει μπορεί να μένει δύο δρόμους πιο κάτω.

Αν δεν βρεθεί ιδιοκτήτης: δήμος, αναδοχή ή υιοθεσία

Πέρασαν μέρες, το τηλέφωνο δεν χτύπησε και ο σκύλος κοιμάται πια στο χαλάκι της κουζίνας. Μην τον ξαναβγάλεις στον δρόμο και μην τον δώσεις σε όποιον τον ζητήσει από μια ανάρτηση: μίλα με τον δήμο. Ο νόμος ζητά από κάθε δήμο πρόγραμμα για τα αδέσποτα που περιλαμβάνει τουλάχιστον περισυλλογή, κτηνιατρική περίθαλψη, τσιπάκι και καταγραφή στο Μητρώο, στείρωση, εύρεση αναδόχου και υιοθεσία.

Ανάδοχος, κατά τον νόμο, είναι όποιος φιλοξενεί προσωρινά αδέσποτα ώσπου να υιοθετηθούν. Μπορεί να τον επιλέξει ο δήμος ή ένα φιλοζωικό σωματείο, και με αυτόν τον φορέα υπογράφει σύμβαση αναδοχής. Αν θέλεις να μείνει μαζί σου για πάντα, ρώτα τον δήμο για την υιοθεσία· για τους πρώτους μήνες μαζί του, δες τον οδηγό για την υιοθεσία αδέσποτου σκύλου.

Κι αν σου έκλεψε ήδη την καρδιά, ξεκινήστε από την εμπιστοσύνη: στο κουίζ της αρχικής, με την επιλογή «Υιοθετημένος από τον δρόμο», το πρώτο μάθημα του προγράμματος είναι «Εμπιστοσύνη και ασφαλές σημείο».

Συχνές ερωτήσεις

Βρήκα σκύλο με τσιπ: πώς βρίσκω τον ιδιοκτήτη;

Το τσιπάκι διαβάζεται μόνο με σαρωτή: ρώτα ένα κτηνιατρείο αν μπορεί να το διαβάσει ή πήγαινε τον σκύλο σε δημοτικό ή συμβεβλημένο κτηνιατρείο. Αν έχει δηλωθεί χαμένος, θα τον βρεις στην πλατφόρμα απώλειας–εύρεσης του pet.gov.gr μαζί με τον αριθμό του τσιπ και κάνεις δήλωση πιθανής εύρεσης με κωδικούς TAXISnet· ο ιδιοκτήτης παίρνει ενημερωτικό email.

Βρήκα αδέσποτο κουτάβι: τι κάνω;

Αν είναι μόνο του, πήγαινέ το στον κτηνίατρο την ίδια ώρα και ρώτα εκείνον πώς θα το φροντίζεις. Ενημέρωσε και τον δήμο όπου το βρήκες, ιδίως αν είδες τριγύρω τη μητέρα ή άλλα κουτάβια. Κατά τον νόμο 4830/2021, τα αδέσποτα ζώα κάτω των πέντε μηνών δεν επιστρέφουν στο περιβάλλον τους και υιοθετούνται κατά προτεραιότητα.

Μπορώ να κρατήσω έναν σκύλο που βρήκα;

Πρώτα δώσε στον άνθρωπό του την ευκαιρία να τον βρει: τσιπάκι, πλατφόρμα απώλειας–εύρεσης, δήμος, αφίσες. Αν δεν βρεθεί, μίλα με τον δήμο όπου τον βρήκες για αναδοχή ή υιοθεσία, που ο νόμος 4830/2021 τις βάζει στο πρόγραμμα κάθε δήμου για τα αδέσποτα.

Τι κάνω αν ο σκύλος που βρήκα δεν με αφήνει να τον πλησιάσω;

Μην τον κυνηγήσεις. Στάσου πλάγια, κάθισε χαμηλά χωρίς να γείρεις προς το μέρος του και πέτα λιχουδιές μακριά από σένα. Αν γρυλίζει ή δείχνει δόντια, κράτα απόσταση και δώσε στον δήμο σημείο, ώρα και περιγραφή.

Βρήκα σκύλο στη θάλασσα, στις διακοπές: ποιον δήμο ειδοποιώ;

Τον δήμο της περιοχής όπου τον βρήκες: ο νόμος 4830/2021 βάζει αρμόδιους για τα αδέσποτα τους δήμους μέσα στα όρια των οποίων εντοπίζονται. Στην πλατφόρμα απώλειας–εύρεσης ψάξε με εκείνη την περιοχή και τις γύρω. Κι αν τον πάρεις μαζί σου όταν γυρίσεις, άφησε στον δήμο εκείνης της περιοχής το τηλέφωνό σου: εκεί θα τον ψάχνει ο άνθρωπός του.

Πηγές

1. Επιστημονική δημοσίευσηJAVMA: Μελέτη σε ανθρώπους που βρήκαν χαμένο σκύλο ή γάτα στο Οχάιο, για το πώς έψαξαν τον ιδιοκτήτη και τι βοήθησε να βρεθεί (2007, στα αγγλικά)
2. Κτηνιατρικός φορέαςAAHA, Αμερικανική Ένωση Κτηνιατρικών Νοσοκομείων: Τι κάνεις αν βρεις χαμένο κατοικίδιο, βήμα-βήμα (2024, στα αγγλικά)
3. Κτηνιατρική σχολήOhio State University, Κτηνιατρικό Νοσοκομείο: Φυλλάδιο για το πώς φέρεσαι σε φοβισμένο σκύλο (στα αγγλικά)
4. Κτηνιατρική σχολήTexas A&M University, Κτηνιατρική Σχολή: Τι κάνεις αν βρεις αδέσποτο σκύλο (2015, στα αγγλικά)
5. Επίσημο κείμενοΝ. 4830/2021 (ΦΕΚ Α' 169/18.9.2021): Νέο πλαίσιο για την ευζωία των ζώων συντροφιάς, άρθρα 2, 3, 4 και 10, pet.gov.gr
6. Επίσημο κείμενοpet.gov.gr: Συχνές ερωτήσεις για τη δήλωση πιθανής εύρεσης ζώου συντροφιάς (2025)

Οι συμβουλές είναι γενικές και δεν αντικαθιστούν τον κτηνίατρο ή τον εκπαιδευτή που βλέπει τον σκύλο σου από κοντά. Για επιθετικότητα ή θέματα υγείας, ξεκίνα από εκεί.