Νόμος για σκυλιά: τι σου ζητά, πού μπορεί να πάει ο σκύλος και τα πρόστιμα

Ποιος νόμος ισχύει σήμερα για τα σκυλιά

Τις υποχρεώσεις όποιου έχει σκύλο τις ορίζει ο ν. 4830/2021 για την ευζωία των ζώων συντροφιάς (ΦΕΚ Α' 169/18.9.2021). Από το 2021 έχει τροποποιηθεί αρκετές φορές, γι' αυτό γράφουμε ό,τι ισχύει τον Οκτώβριο του 2026, με τον αριθμό του άρθρου δίπλα. Στις «Πηγές» θα βρεις το ΦΕΚ του 2021· όπου κάτι άλλαξε από τότε, εδώ διαβάζεις το σημερινό κείμενο.

Θα πέσεις και σε σελίδες για τους παλιότερους νόμους 4039/2012 και 4235/2014· αν κάτι δεν ταιριάζει με όσα γράφουμε εδώ, κοίτα πρώτα πότε γράφτηκε.

Το κείμενο το ελέγχουμε ξανά κάθε Σεπτέμβριο. Δεν είναι νομική συμβουλή: για τη δική σου περίπτωση, ρώτα την αρμόδια υπηρεσία του δήμου σου ή δικηγόρο.

Υποχρεώσεις ιδιοκτήτη σκύλου: η λίστα με τις προθεσμίες

Σχεδόν όλες τις ορίζει το άρθρο 9 και ισχύουν και για τον ανάδοχο (παρ. 8). Εδώ είναι με τη σειρά που θα τις συναντήσεις· οι παράγραφοι είναι του άρθρου 9, εκτός αν γράφει αλλιώς.

Και δύο που ξεχνιούνται: για κάθε βλάβη ή ζημιά που θα προκαλέσει ο σκύλος ευθύνεσαι εσύ, κατά το άρθρο 924 του Αστικού Κώδικα (παρ. 2), και το τσιπάκι δεν αφαιρείται χωρίς κτηνιατρική γνωμάτευση και εντολή εισαγγελέα (παρ. 5).

Τσιπάκι και Εθνικό Μητρώο: γιατί μετράει το σωστό τηλέφωνο

Αν σου δίνουν κουτάβι χωρίς τσιπάκι, ζήτα να μπει πριν το πάρεις: ο νόμος το θέλει καταγεγραμμένο πριν φύγει από το σπίτι όπου γεννήθηκε (άρθρο 9 παρ. 1β), και τη δουλειά αυτή, όπως γράφει το pet.gov.gr, την κάνει πιστοποιημένος κτηνίατρος. Για την πρώτη επίσκεψη και τη μεταβίβαση στο όνομά σου, δες τον οδηγό για το νέο κουτάβι στο σπίτι.

Το τσιπάκι όμως είναι ένας αριθμός· τον σκύλο τον φέρνει πίσω το τηλέφωνο που είναι γραμμένο δίπλα του. Σε μελέτη του 2009 στο JAVMA, το περιοδικό της Αμερικανικής Κτηνιατρικής Ένωσης, οι ερευνητές κατέγραψαν 7.704 ζώα με τσιπάκι που έφτασαν σε 53 καταφύγια. Για τους σκύλους που είχαν μαζευτεί από τον δρόμο, ο ιδιοκτήτης βρέθηκε περίπου στους τρεις στους τέσσερις. Όπου δεν βρέθηκε, η πιο συχνή αιτία ήταν λάθος ή κομμένο τηλέφωνο. Οι ερευνητές κατέληξαν ότι το τσιπάκι αξίζει, αλλά τα προβλήματα στην καταχώριση του στερούν μέρος της αξίας του.

Άλλαξες κινητό ή σπίτι; Πες το στον κτηνίατρο την ίδια εβδομάδα, μέσα στην προθεσμία των 10 εργάσιμων. Και σε κάθε επαναληπτικό εμβόλιο ο κτηνίατρος ελέγχει ότι το τσιπάκι δουλεύει, και βάζει καινούργιο αν έχει χαλάσει (άρθρο 9 παρ. 5).

Στείρωση σκύλου: πότε είναι υποχρεωτική και πότε φτάνει το DNA

Η στείρωση είναι υποχρεωτική για κάθε σκύλο με ιδιοκτήτη, εκτός αν στείλεις δείγμα DNA του σκύλου στο Εργαστήριο Φύλαξης και Ανάλυσης Γενετικού Υλικού Ζώων Συντροφιάς (άρθρο 9 παρ. 1α). Ο νόμος εξαιρεί τους σκύλους εργασίας των Ενόπλων Δυνάμεων, της Αστυνομίας, του Λιμενικού και της ΑΑΔΕ. Οι προθεσμίες:

• Σκύλος που τον απέκτησες μεγαλύτερο από ενός έτους: έξι μήνες από την απόκτηση.
• Κουτάβι: στους πρώτους έξι μήνες αφού κλείσει τον χρόνο, δηλαδή ως τους 18 μήνες του.
• Με εμπεριστατωμένη γνωμάτευση κτηνιάτρου, η προθεσμία μπορεί να αλλάξει ανάλογα με τη φυλή και άλλα χαρακτηριστικά του σκύλου.

Γιατί η φυλή μετράει

Σε έρευνα του 2020 στο Frontiers in Veterinary Science για 35 φυλές, οι ερευνητές βρήκαν μεγάλες διαφορές από φυλή σε φυλή στο πώς επηρεάζει η στείρωση τις αρθρώσεις και ορισμένους καρκίνους. Θυμίζουν ότι σε παλιότερες μελέτες, στο γκόλντεν ριτρίβερ, στο λαμπραντόρ και στον γερμανικό ποιμενικό, η στείρωση πριν από τον πρώτο χρόνο συνδέθηκε με δύο έως τέσσερις φορές μεγαλύτερο κίνδυνο για παθήσεις των αρθρώσεων. Στις μικρόσωμες φυλές της νέας έρευνας δεν φάνηκε αυξημένος κίνδυνος για τις αρθρώσεις. Καταλήγουν ότι, στις περισσότερες περιπτώσεις, η ηλικία της στείρωσης μπορεί να επιλεγεί χωρίς να ανέβουν αυτοί οι κίνδυνοι.

Αν έχεις μεγαλόσωμο κουτάβι, μίλα νωρίς με τον κτηνίατρο: ποια ηλικία ταιριάζει στον δικό σου σκύλο και αν χρειάζεται γνωμάτευση για άλλη προθεσμία. Η υποχρέωση μένει· αλλάζει μόνο το πότε.

Αν δεν γίνει

Πρόστιμο 1.000 ευρώ και τρίμηνη προθεσμία για στείρωση ή DNA· αν περάσει κι αυτή, το πρόστιμο επιβάλλεται ξανά (άρθρο 9 παρ. 1α). Αν το τακτοποιήσεις μέσα σε 10 εργάσιμες από τη βεβαίωση της παράβασης, πληρώνεις 300 ευρώ αντί για 1.000 (άρθρο 35 παρ. 7).

Σκύλος χωρίς λουρί: πρόστιμο, πάρκα σκύλων και εξαιρέσεις

Στη βόλτα ο σκύλος είναι δεμένος με λουρί και κοντά σε όποιον τον κρατά, είτε τον βγάζεις εσύ είτε κάποιος άλλος (άρθρο 9 παρ. 3γ). Βγαίνει πάντα με συνοδό και δεν πρέπει να μπορεί να φύγει μόνος του από το σπίτι ή την αυλή (παρ. 3α–β). Για όλα αυτά, όπως και για ζημιά που θα κάνει ο σκύλος, το πρόστιμο είναι 300 ευρώ.

Πότε δεν χρειάζεται λουρί

• Μέσα στα περιφραγμένα πάρκα σκύλων (άρθρο 30 παρ. 3). Εσύ όμως μένεις μέσα όσο είναι κι εκείνος (παρ. 4), όχι στο περίπτερο απέναντι.
• Μέσα στη θάλασσα· στην άμμο, λουρί (άρθρο 19).
• Για τους σκύλους βοήθειας και, όσο δουλεύουν ή εκπαιδεύονται, για τσοπανόσκυλα, κυνηγετικούς και σκύλους έρευνας και διάσωσης (άρθρο 9 παρ. 6).

Πάρκο σκύλων δεν έχει κάθε δήμος: ο νόμος τούς δίνει τη δυνατότητα, όχι την υποχρέωση (άρθρο 30 παρ. 1).

Πού επιτρέπεται να πάει ο σκύλος: πλατείες, παιδικές χαρές, μαγαζιά

Σύμφωνα με την κρατική πύλη pet.gov.gr, ο σκύλος μπορεί να σε συνοδεύει σε όλους τους κοινόχρηστους χώρους: πλατείες, δρόμους, πεζόδρομους, πάρκα και αλσύλλια. Η ίδια σελίδα σημειώνει ότι μια πινακίδα απαγόρευσης του δήμου δεν υπερισχύει του νόμου· εσύ κρατάς τον χώρο καθαρό και έχεις μαζί τα νόμιμα έγγραφα του σκύλου.

Η εξαίρεση είναι οι παιδικές χαρές, όπου μπαίνουν μόνο σκύλοι-συνοδοί ατόμων με αναπηρία. Αν πας το παιδί για κούνια και έχεις μαζί τον σκύλο, εκείνος περιμένει έξω από τα κάγκελα, με λουρί και με έναν ενήλικα να τον κρατά.

Στα μέσα μεταφοράς

Σε λεωφορεία, τρένα, μετρό, τραμ και ταξί επιτρέπονται τα μικρά ζώα συντροφιάς, σε ασφαλές κλουβί μεταφοράς και με τον άνθρωπό τους (άρθρο 17 παρ. 4)· οι σκύλοι βοήθειας και θεραπείας, με λουρί χειρισμού, μπαίνουν χωρίς κλουβί και φίμωτρο. Στον χώρο αποσκευών των ΚΤΕΛ και των άλλων λεωφορείων απαγορεύεται να ταξιδέψει ζώο (παρ. 6). Τα πλοία, όπου ταξιδεύουν και μεγαλόσωμοι σκύλοι, έχουν δικό τους άρθρο, το 18.

Μαγαζιά και καφετέριες

Στα άρθρα του νόμου για τον ιδιοκτήτη δεν υπάρχει γενικός κανόνας για τα καταστήματα, οπότε πριν μπεις με τον σκύλο, ρώτα. Οι σκύλοι βοήθειας και τα ζώα θεραπείας έχουν δικό τους άρθρο, το 21.

Σπίτι και πολυκατοικία

Σκύλο μπορείς να έχεις σε κάθε σπίτι, αρκεί να είναι καταγεγραμμένος στο Μητρώο με ενημερωμένα στοιχεία, να τηρούνται η ευζωία του, οι υγειονομικοί κανόνες και η κοινή ησυχία και, στην πολυκατοικία, να μη ζει μόνιμα στη βεράντα (άρθρο 15). Τότε ο κανονισμός της πολυκατοικίας δεν μπορεί να τον απαγορεύσει, μόνο να βάλει όριο έως τρία ζώα ανά διαμέρισμα. Για μπαλκόνι, ώρες ησυχίας, αυλή και καταγγελίες γειτόνων, δες τον οδηγό για το γάβγισμα στην πολυκατοικία και τον νόμο.

Νόμος για σκυλιά στην παραλία και στη θάλασσα

Για τις παραλίες ο νόμος έχει δικό του άρθρο, το 19:

Στην πράξη, στην άμμο ο σκύλος μένει δίπλα σου με λουρί, όχι ελεύθερος ανάμεσα στις πετσέτες, και κολυμπάει χωρίς λουρί μόνο αν γυρίζει σίγουρα όταν τον φωνάζεις. Τα κακά του τα μαζεύεις και στην άμμο (άρθρο 9 παρ. 1η). Τον Αύγουστο πηγαίνετε νωρίς ή αργά, με νερό και σκιά· το μεσημέρι η άμμος καίει τις πατούσες του.

Πρόστιμα για σκύλους: ο πίνακας του άρθρου 35

Τα ποσά είναι από τον πίνακα του άρθρου 35 (παρ. 1). Κρατήσαμε τις γραμμές που συναντά πιο συχνά όποιος έχει σκύλο:

Για την εγκατάλειψη και την κακοποίηση ο νόμος προβλέπει επιπλέον φυλάκιση τουλάχιστον ενός έτους και χρηματική ποινή (άρθρο 34 παρ. 2). Τι σημαίνουν οι «μη επιτρεπτές μέθοδοι» για πνίχτη, καρφιά και ηλεκτρικό κολάρο, το εξηγούμε στον οδηγό για το κολάρο εκπαίδευσης και τον νόμο.

Επανάληψη, μείωση, αντιρρήσεις

• Σε κάθε επανάληψη το πρόστιμο διπλασιάζεται (παρ. 3): τα 100 ευρώ για τα περιττώματα γίνονται 200, μετά 400.
• Αν μέσα σε 10 εργάσιμες από τη βεβαίωση κάνεις τη στείρωση ή στείλεις το DNA, το πρόστιμο μειώνεται κατά 70 τοις εκατό· αν βάλεις τσιπάκι και καταγράψεις τον σκύλο, στο μισό (παρ. 7).
• Αν διαφωνείς, κάνεις αντιρρήσεις στον προϊστάμενο της αρχής που βεβαίωσε την παράβαση, μέσα σε 10 εργάσιμες (παρ. 5).

Αν δεν μπορείς να τον κρατήσεις: ο νόμιμος δρόμος

Μετακόμιση, αρρώστια, ένας σκύλος που δεν τα βγάζετε πέρα μαζί του. Όποιος κι αν είναι ο λόγος, να τον αφήσεις σε κάποιον δρόμο ή σε ένα χωριό δεν είναι λύση· είναι εγκατάλειψη. Ο νόμος ορίζει άλλον δρόμο (άρθρο 9 παρ. 1ζ):

1. Ψάξε πρώτα εσύ νέο σπίτι. Ο δήμος μπαίνει στη μέση μόνο αν δεν βρεθεί νέος ιδιοκτήτης. Αν βρεθεί, ο κτηνίατρος περνά την αλλαγή στο Μητρώο και στο διαβατήριο (άρθρο 4 παρ. 12).
2. Ενημέρωσε τον δήμο σου. Δηλώνεις την πρόθεσή σου στην αρμόδια υπηρεσία του δήμου όπου μένεις μόνιμα, και ο δήμος αναρτά τον σκύλο για δύο μήνες στην Πανελλήνια Πλατφόρμα Υιοθεσίας.
3. Αν δεν βρεθεί κανείς, τον παραδίδεις στον δήμο. Υπογράφεις υπεύθυνη δήλωση και πληρώνεις 300 ευρώ για την παράδοση. Για τρία χρόνια μετά δεν μπορείς να αποκτήσεις άλλο ζώο συντροφιάς.
4. Εξαίρεση για σοβαρούς λόγους υγείας. Αν ο ιδιοκτήτης έχει εξαιρετικούς λόγους υγείας ή πεθάνει, ο ίδιος ή ο κληρονόμος του μπορεί να παραδώσει τον σκύλο, χωρίς τη διαδικασία του δήμου, σε καταχωρισμένο φιλοζωικό σωματείο ή σε καταφύγιο που πληροί τις προδιαγραφές του νόμου, με υπεύθυνη δήλωση.

Αν ο λόγος είναι η συμπεριφορά του, ζήτα πρώτα βοήθεια: ο κτηνίατρος θα δει αν κάτι τον πονά, και ένας πιστοποιημένος εκπαιδευτής με θετικές μεθόδους ή ένας ειδικός συμπεριφοράς θα σας πει τι μπορεί να αλλάξει. Γάβγισμα όσο λείπεις ή τράβηγμα στη βόλτα δεν σημαίνουν ότι «δεν γίνεται».

Για σήμερα, φτάνουν δύο ερωτήσεις στον κτηνίατρο: ποιο τηλέφωνο έχει ο σκύλος σου στο Μητρώο και, αν δεν έχει στειρωθεί, πότε θα γίνει η στείρωση ή θα σταλεί δείγμα DNA. Τα υπόλοιπα είναι λουρί και σακουλάκι σε κάθε βόλτα.

Συχνές ερωτήσεις

Τι πρόστιμο έχει ο σκύλος χωρίς λουρί;

Για βόλτα χωρίς λουρί ή χωρίς συνοδό, το πρόστιμο είναι 300 ευρώ και διπλασιάζεται σε κάθε επανάληψη (νόμος 4830/2021, άρθρα 9 και 35). Λουρί δεν χρειάζεται μέσα στα περιφραγμένα πάρκα σκύλων, όπου όμως μένεις κι εσύ μέσα, ούτε για τους σκύλους βοήθειας.

Επιτρέπεται ο σκύλος στην παραλία;

Ναι, στις μη οργανωμένες παραλίες και στη θάλασσα, με λουρί πάντα έξω από το νερό. Στις οργανωμένες μόνο αν ο υπεύθυνος έχει βάλει ευδιάκριτη ένδειξη ότι δέχεται σκύλους, ενώ στις παραλίες με Γαλάζια Σημαία η πρόσβαση σκύλων απαγορεύεται (άρθρο 19).

Είναι υποχρεωτική η στείρωση του σκύλου;

Ναι, εκτός αν στείλεις δείγμα DNA του σκύλου στο εργαστήριο που ορίζει ο νόμος. Το κουτάβι στειρώνεται ως τους 18 μήνες του και ο σκύλος που απέκτησες μεγαλύτερο από ενός έτους μέσα σε έξι μήνες από την απόκτηση· με γνωμάτευση κτηνιάτρου, η προθεσμία μπορεί να αλλάξει ανάλογα με τη φυλή. Το πρόστιμο είναι 1.000 ευρώ.

Επιτρέπονται τα σκυλιά στα μαγαζιά και στις καφετέριες;

Στα άρθρα του νόμου 4830/2021 για τις υποχρεώσεις του ιδιοκτήτη δεν υπάρχει γενικός κανόνας για τα καταστήματα, οπότε ρώτα το ίδιο το μαγαζί. Στους κοινόχρηστους χώρους ο σκύλος μπορεί να σε συνοδεύει, εκτός από τις παιδικές χαρές.

Τι κάνω αν χαθεί ή μου κλέψουν τον σκύλο;

Δηλώνεις την απώλεια μέσα σε δύο εργάσιμες: μόνος σου, ψηφιακά, με κωδικούς Taxisnet, ή μέσω κτηνιάτρου ή υπαλλήλου του δήμου, όπως εξηγεί το pet.gov.gr. Η κλοπή δηλώνεται κι αυτή ως απώλεια. Όταν τον βρεις, δηλώνεις την εύρεση, πάλι σε δύο εργάσιμες.

Πηγές

• Ν. 4830/2021 (ΦΕΚ Α' 169/18.9.2021): Νέο πλαίσιο για την ευζωία των ζώων συντροφιάς, άρθρα 4, 9, 15, 17, 18, 19, 21, 24, 30, 34 και 35, pet.gov.gr
• pet.gov.gr: Υποχρεώσεις ιδιοκτήτη ζώων συντροφιάς (2025)
• pet.gov.gr: Προσβασιμότητα σε δημόσιους χώρους για τον σκύλο (2025)
• pet.gov.gr: Συχνές ερωτήσεις για τη δήλωση απώλειας ζώου συντροφιάς (2025)
• JAVMA: Μελέτη σε 7.704 ζώα με τσιπάκι σε 53 καταφύγια, για το πόσα βρήκαν τον ιδιοκτήτη τους και γιατί όχι τα υπόλοιπα (2009, στα αγγλικά)
• Frontiers in Veterinary Science: Έρευνα σε 35 φυλές για την ηλικία στείρωσης, τις αρθρώσεις και ορισμένους καρκίνους (2020, στα αγγλικά)

Οι συμβουλές είναι γενικές και δεν αντικαθιστούν τον κτηνίατρο ή τον εκπαιδευτή που βλέπει τον σκύλο σου από κοντά. Για επιθετικότητα ή θέματα υγείας, ξεκίνα από εκεί.