Σκύλος γαβγίζει στην πολυκατοικία: τι ορίζει ο νόμος και πώς λύνεται

Σκύλος γαβγίζει: τι λέει ο νόμος με λίγα λόγια

Όριο σε λεπτά δεν θα βρεις ούτε στον νόμο ούτε στην αστυνομική διάταξη για την κοινή ησυχία. Μετράνε όμως τρία κείμενα:

• ο ν. 4830/2021, που επιτρέπει ζώα σε κάθε κατοικία, με όρους για την ευζωία, την κοινή ησυχία και τη βεράντα (άρθρο 15)·
• η Αστυνομική Διάταξη 3/1996, με τις ώρες μεσημεριανής και νυχτερινής ησυχίας·
• ο κανονισμός της πολυκατοικίας, που μπορεί να περιορίσει τον αριθμό των ζώων, όχι να τα απαγορεύσει.

Τις παραβάσεις του ν. 4830/2021 τις ελέγχουν και τις βεβαιώνουν, μεταξύ άλλων, η Ελληνική Αστυνομία, η Δημοτική Αστυνομία και οι αρμόδιες υπηρεσίες των δήμων (άρθρο 3 παρ. 6), όχι ο διαχειριστής ή οι γείτονες.

Δεν είμαστε νομικοί. Γράφουμε ό,τι λένε τα επίσημα κείμενα, με τον αριθμό του άρθρου, και θα τα βρεις στις «Πηγές». Για τη δική σου υπόθεση, μίλα με δικηγόρο ή με τον δήμο σου.

Ώρες κοινής ησυχίας και γάβγισμα το βράδυ

Σύμφωνα με την Ελληνική Αστυνομία, οι ώρες ησυχίας της Αστυνομικής Διάταξης 3/1996 (ΦΕΚ Β' 15/1996) είναι:

Για τον ν. 4830/2021, η τήρηση των αστυνομικών διατάξεων για την κοινή ησυχία είναι όρος για να έχεις ζώο, σε διαμέρισμα και σε μονοκατοικία (άρθρο 15 παρ. 2 και 4). Το γάβγισμα στις δύο τα ξημερώματα δεν είναι μόνο θέμα καλής γειτονίας. Ούτε όμως οι υπόλοιπες ώρες είναι «ελεύθερες»: το αν ένα επίμονο γάβγισμα είναι όχληση το κρίνουν κάθε φορά οι αρχές ή το δικαστήριο.

Το πρώτο μέτρο για τις ώρες ησυχίας

Ένα σκυλί που περνά τη νύχτα έξω ακούει ό,τι κινείται στον δρόμο και στον ακάλυπτο, και απαντά. Ο ύπνος μέσα, σε ήσυχο δωμάτιο, είναι η πρώτη αλλαγή που κάνεις. Κι αν έρχεται κουτάβι, πες το από πριν στους διπλανούς· για τις πρώτες νύχτες δες τον οδηγό για το κουτάβι που κλαίει το βράδυ.

Σκύλος στο μπαλκόνι: τι λέει ο νόμος και τι πρόστιμο έχει

Για τις πολυκατοικίες, ο ν. 4830/2021 θέλει τα ζώα να μένουν στο ίδιο διαμέρισμα με τον άνθρωπό τους και ορίζει ότι «δεν παραμένουν μόνιμα στις βεράντες ή στους ανοιχτούς χώρους του διαμερίσματος» (άρθρο 15 παρ. 2α και 2β). Ο σκύλος μπορεί δηλαδή να βγαίνει στο μπαλκόνι· δεν ζει εκεί.

Πόσες ώρες μετράνε ως «μόνιμα», το άρθρο δεν το λέει. Ο ίδιος νόμος όμως ζητά από τον ιδιοκτήτη να φροντίζει ώστε το ζώο να έχει επαρκή επαφή με ανθρώπους, για να μη ζει σε κατάσταση μοναξιάς (άρθρο 9 παρ. 1θ). Η δική μας συμβουλή: μπαλκόνι μόνο μαζί σου και ποτέ όσο λείπεις, ειδικά στον καύσωνα.

Τι πρόστιμο προβλέπεται

Ο πίνακας κυρώσεων του άρθρου 35 έχει γραμμή για το άρθρο 15 (παρ. 2, 3 και 4), όπου ανήκει και ο όρος για τη βεράντα: διοικητικό πρόστιμο 500 ευρώ ανά ζώο. Η ίδια γραμμή αναφέρει ρητά την παράλειψη των κανόνων ευζωίας, των υγειονομικών και των αστυνομικών διατάξεων για ζώα σε μονοκατοικίες και διαμερίσματα. Σε επανάληψη, το πρόστιμο διπλασιάζεται κάθε φορά (παρ. 3). Αν η παράβαση συνεχίζεται, η υπηρεσία που τη βεβαίωσε δίνει εύλογο χρόνο για να διορθωθεί και, αν δεν γίνει, βάζει νέο πρόστιμο σε κάθε νέα βεβαίωση (παρ. 8).

Όταν δεν είναι πια θέμα μπαλκονιού

Άλλο ένας σκύλος που περνά πολλές ώρες στη βεράντα και άλλο ένας κλεισμένος εκεί σε συνθήκες που μπορεί να κριθούν κακοποίηση. Στις μορφές κακής μεταχείρισης που απαγορεύει ο νόμος είναι και «ο δραστικός και ο μη ιατρογενής περιορισμός της φυσιολογικής κίνησης» (άρθρο 24 παρ. 1α). Γι' αυτές προβλέπονται φυλάκιση τουλάχιστον ενός έτους και χρηματική ποινή (άρθρο 34), και διοικητικό πρόστιμο 5.000–15.000 ευρώ για κάθε ζώο (άρθρο 35).

Το αν μια περίπτωση φτάνει ως εκεί το κρίνουν οι αρμόδιες αρχές και τα δικαστήρια. Στον οδηγό για τα κολάρα εκπαίδευσης και τον νόμο θα βρεις ένα πραγματικό περιστατικό από την Ιεράπετρα, με σκύλο που ζούσε μόνιμα σε μπαλκόνι.

Σκύλος σε διαμέρισμα: νομοθεσία για πολυκατοικία, μονοκατοικία και αυλή

Σε πολυκατοικία με τουλάχιστον δύο διαμερίσματα, το άρθρο 15 επιτρέπει σκύλο όταν ισχύουν όλα αυτά:

• μένει στο ίδιο διαμέρισμα με τον ιδιοκτήτη ή τον ανάδοχό του, όχι μόνιμα στη βεράντα·
• τηρούνται οι κανόνες ευζωίας, οι υγειονομικές διατάξεις και οι αστυνομικές διατάξεις για την κοινή ησυχία·
• έχει τσιπάκι και είναι καταγραμμένος, με ενημερωμένα στοιχεία, στο Εθνικό Μητρώο Ζώων Συντροφιάς (πώς γίνονται, στον οδηγό για το νέο κουτάβι στο σπίτι).

Σε κοινόχρηστους χώρους, όπως η πυλωτή, η ταράτσα, ο ακάλυπτος ή ο κήπος, ζώο μένει μόνο με ομόφωνη απόφαση της γενικής συνέλευσης (παρ. 2α).

Τι μπορεί και τι δεν μπορεί ο κανονισμός

Όταν τηρούνται οι όροι, ο κανονισμός της πολυκατοικίας δεν μπορεί να απαγορεύσει τα ζώα. Μπορεί όμως να περιορίσει τον αριθμό τους, «μέχρι τα τρία (3) ζώα ανά διαμέρισμα», και η αλλαγή ισχύει δώδεκα μήνες μετά την ψήφισή της (άρθρο 15 παρ. 3). Αν στη συνέλευση ακουστεί «να φύγουν τα σκυλιά από την πολυκατοικία», αυτή είναι η απάντηση.

Γάβγισμα σε μονοκατοικία και σκύλος στην αυλή

Στη μονοκατοικία ισχύουν τα ίδια: σήμανση και καταγραφή, ευζωία, υγειονομικές διατάξεις και αστυνομικές διατάξεις για την κοινή ησυχία (άρθρο 15 παρ. 4). Για τον σκύλο της αυλής μετράνε και οι υποχρεώσεις του άρθρου 9 παρ. 3:

• να μη μένει μόνιμα δεμένος και πάντως όχι πάνω από δύο ώρες τη μέρα, ακόμα κι αν η αλυσίδα είναι μακριά·
• κατάλυμα δροσερό και σκιασμένο το καλοκαίρι, προστατευμένο από το κρύο και τον αέρα τον χειμώνα και πάντα από βροχή, χιόνι και λιμνάζοντα νερά·
• χώρο να κινείται και να ασκείται ανάλογα με τη φυλή και την ηλικία του·
• μέτρα ώστε να μη βγαίνει ελεύθερος σε ξένες ιδιοκτησίες ή σε κοινόχρηστους χώρους.

Τι ισχύει και τι κάνεις: ο πίνακας για κάθε περίπτωση

Οι πιο συνηθισμένες περιπτώσεις με μια ματιά:

Καταγγελία για σκύλο που γαβγίζει: τι κάνει ο γείτονας βήμα-βήμα

Κανείς δεν χαίρεται να γκρινιάζει στον διπλανό του, ούτε να κοιμάται με το μαξιλάρι στα αυτιά. Ξεκίνα από το πιο ήπιο και ανέβαινε μόνο αν χρειαστεί:

1. Μίλα πρώτα με τον ιδιοκτήτη. Αν ο σκύλος γαβγίζει όσο λείπουν, μπορεί να μην έχουν ιδέα. Διάλεξε ήρεμη ώρα, όχι τη στιγμή του θυμού, και πες συγκεκριμένα πότε τον ακούς. Αν δεν τους πετυχαίνεις, ένα ευγενικό σημείωμα στην πόρτα κάνει την ίδια δουλειά.
2. Κράτα σημειώσεις. Μέρα, ώρα, πόσο κράτησε, αν ήταν στο μπαλκόνι. Δύο εβδομάδες σημειώσεις λένε περισσότερα από ένα «γαβγίζει συνέχεια» και θα τις χρειαστείς σε καταγγελία.
3. Διαχειριστής και γενική συνέλευση. Ο διαχειριστής δεν μπορεί να «διώξει» τον σκύλο, μπορεί όμως να μεταφέρει το θέμα με ουδέτερο τρόπο ή να το φέρει στη συνέλευση.
4. Για θόρυβο τις ώρες ησυχίας, Αστυνομία. Απευθύνσου στο Αστυνομικό Τμήμα της περιοχής σου.
5. Για μπαλκόνι, δέσιμο ή κακές συνθήκες, ζήτα έλεγχο από τη Δημοτική Αστυνομία, την υπηρεσία του δήμου για τα ζώα ή την Αστυνομία. Για κακοποίηση, η Ελληνική Αστυνομία συμβουλεύει να καλείς το 100 ή να πηγαίνεις στο Αστυνομικό Τμήμα· έχει και Τμήμα Προστασίας Ζώων, στο 10410.
6. Αν οι υπηρεσίες δεν κινούνται. Ο Συνήγορος του Πολίτη έχει από τον νόμο αρμοδιότητα διαμεσολάβησης για τα δικαιώματα των ζώων και την τήρηση της νομοθεσίας (άρθρο 38). Για τη διαφορά σου με τον γείτονα ως ιδιώτη, το επόμενο βήμα είναι δικηγόρος.

Ανώνυμη καταγγελία για σκύλο σε μπαλκόνι

Ο ν. 4830/2021 δέχεται και ανώνυμες καταγγελίες, αλλά τις ερευνά μόνο αν έχουν συγκεκριμένα στοιχεία που δίνουν επαρκή βάση για έρευνα (άρθρο 25 παρ. 2). Γράψε διεύθυνση, όροφο και ποιο μπαλκόνι, από πότε τον βλέπεις εκεί, ποιες ώρες και σε τι κατάσταση: αν έχει σκιά και νερό, πού κοιμάται. Φωτογραφίες βοηθούν, αλλά μην μπεις ποτέ σε ξένο χώρο για να τις τραβήξεις.

Τι δεν κάνεις

• Φωνές στο μπαλκόνι, χτυπήματα στον τοίχο, νερό από τον επάνω όροφο. Αν ο σκύλος γαβγίζει από φόβο ή άγχος, ό,τι τον τρομάζει μεγαλώνει τον φόβο του.
• «Σφυρίχτρες» και συσκευές υπερήχων για να σωπαίνει ο σκύλος του διπλανού. Τρομάζουν το ζώο εκείνη τη στιγμή και δεν αγγίζουν την αιτία, όπως και τα κολάρα γαβγίσματος.
• Φαγητό, «φάρμακα» ή οτιδήποτε άλλο στον σκύλο του άλλου. Η δηλητηρίαση ζώου τιμωρείται με κάθειρξη έως 10 ετών και διοικητικό πρόστιμο 30.000–50.000 ευρώ για κάθε ζώο (ν. 4830/2021, άρθρα 24, 34 και 35).

Αν είσαι ο ιδιοκτήτης: τι κάνεις πριν φτάσει η καταγγελία

Χτύπησε την πόρτα ο από κάτω ή βρήκες σημείωμα στην είσοδο. Η πρώτη αντίδραση είναι να αμυνθείς· η πιο χρήσιμη είναι μια ερώτηση: «Πότε τον ακούτε;» Οι γείτονες ακούν ό,τι γίνεται όσο λείπεις, εσύ όχι.

Ποιο γάβγισμα ενοχλεί περισσότερο έχει μελετηθεί. Σε μελέτη του 2016 στο περιοδικό Interaction Studies, 160 άνθρωποι από την Ουγγαρία και τη Βραζιλία άκουσαν 27 τεχνητές σειρές γαβγισμάτων και έκριναν πόσο τους ενοχλούσε η καθεμία. Τα ψιλά γαβγίσματα ενόχλησαν περισσότερο, και όσο πιο αρνητική διάθεση απέδιδαν στον σκύλο, τόσο πιο ενοχλητικό έβρισκαν το γάβγισμα.

Οι ερευνητές σημειώνουν ότι το υπερβολικό γάβγισμα είναι από τις κύριες πηγές ηχορύπανσης παγκοσμίως. Ό,τι κάνει τον σκύλο σου πιο ήρεμο βοηθά και τους γείτονες.

1. Άκου και ζήτα ώρες. Ευχαρίστησε τον γείτονα και ρώτα μέρες, ώρες και διάρκεια. Αν θέλει, να σου στέλνει μήνυμα όταν ξανασυμβεί, για να φαίνεται αν αλλάζει κάτι.
2. Δες τι γίνεται όσο λείπεις. Άφησε το κινητό να γράφει βίντεο. Γαβγίζει σύντομα σε κάθε ήχο της σκάλας και μετά κοιμάται; Ή ξεκινά μόλις κλείσει η πόρτα, με κλάμα και πηγαινέλα;
3. Φέρ' τον μέσα από το μπαλκόνι. Ύπνος και ώρες μοναξιάς σε ήσυχο δωμάτιο, μακριά από την εξώπορτα. Έτσι τηρείς και τον όρο του νόμου για τη βεράντα.
4. Κούρασέ τον πριν φύγεις. Βόλτα με πολύ μύρισμα και ένα παιχνίδι γεμισμένο με φαγητό την ώρα που βγαίνεις. Στις οδηγίες της για το γάβγισμα, η Σχολή Κτηνιατρικής του UC Davis ζητά πολλή κίνηση και δουλειά για το μυαλό του σκύλου.
5. Δούλεψε την αιτία. Για ήχους, θέα και βαρεμάρα υπάρχει πρόγραμμα βήμα-βήμα στον οδηγό για τον σκύλο που γαβγίζει συνέχεια. Στο κουίζ της αρχικής, με την επιλογή «Γαβγίζει πολύ», το μάθημα για τους ήχους μπαίνει στο πρόγραμμα του σκύλου σου.
6. Πες στον γείτονα τι κάνεις. «Ξεκινήσαμε πρόγραμμα, θα πάρει μερικές εβδομάδες. Αν τον ακούσετε, γράψτε μου.» Η υπομονή κρατά περισσότερο όταν ξέρει κανείς ότι κάτι γίνεται.

Αν γαβγίζει μόνο όταν λείπεις

Όταν το βίντεο δείχνει σκύλο που κλαίει και γαβγίζει από τα πρώτα λεπτά, γρατζουνά την πόρτα ή λερώνει, το θέμα μάλλον δεν είναι η «κακή συνήθεια». Μπορεί να είναι άγχος αποχωρισμού, που θέλει δικό του πρόγραμμα και, αν είναι έντονο, κτηνίατρο ή ειδικό συμπεριφοράς. Κι αν το γάβγισμα ξεκίνησε ξαφνικά, ειδικά σε σκύλο μεγάλης ηλικίας, πήγαινε πρώτα στον κτηνίατρο.

Κολάρα γαβγίσματος: γιατί δεν είναι λύση

Όταν πιέζει η πολυκατοικία, ένα κολάρο που «κόβει» το γάβγισμα μοιάζει εύκολη διέξοδος. Κατά το UC Davis όμως, τα κολάρα γαβγίσματος είναι αμφιλεγόμενα, μπορεί να αγχώσουν τον σκύλο και δεν πρέπει να φοριούνται ποτέ σε σκύλο φοβισμένο ή αγχωμένο. Κι όταν γαβγίζει από φόβο, η τιμωρία ανεβάζει τον φόβο και κάνει το πρόβλημα χειρότερο. Περισσότερα στον οδηγό για τα κολάρα γαβγίσματος και εκπαίδευσης.

Αν κάνεις μόνο ένα πράγμα, κάνε αυτό: την επόμενη φορά που θα φύγεις χωρίς αυτόν, άφησε το κινητό να γράφει. Το βράδυ θα ξέρεις αν ξεκινάς από τους ήχους, από τη μοναξιά ή από το μπαλκόνι, και θα έχεις κάτι συγκεκριμένο να πεις στον γείτονα.

Συχνές ερωτήσεις

Τι πρόστιμο έχει ο σκύλος που γαβγίζει;

Δεν υπάρχει πρόστιμο «ανά γάβγισμα». Για παραβάσεις του άρθρου 15 του ν. 4830/2021, όπως η μη τήρηση της κοινής ησυχίας ή η μόνιμη παραμονή στη βεράντα, το πρόστιμο είναι 500 ευρώ ανά ζώο και διπλασιάζεται σε κάθε επανάληψη. Την παράβαση τη βεβαιώνουν τα όργανα ελέγχου, όχι οι γείτονες.

Μπορώ να κάνω ανώνυμη καταγγελία για σκύλο στο μπαλκόνι;

Ναι, αλλά ερευνάται μόνο αν έχει συγκεκριμένα στοιχεία (ν. 4830/2021, άρθρο 25): διεύθυνση, όροφο, από πότε και ποιες ώρες βλέπεις τον σκύλο εκεί και σε τι κατάσταση. Απευθύνεσαι στη Δημοτική Αστυνομία, στην υπηρεσία του δήμου ή στην Αστυνομία.

Μπορεί ο κανονισμός της πολυκατοικίας να απαγορεύσει τα σκυλιά;

Όχι, όταν τηρούνται οι όροι του νόμου για τη διαμονή του σκύλου, την ευζωία, την κοινή ησυχία και την καταγραφή του. Ο κανονισμός μπορεί όμως να περιορίσει τον αριθμό των ζώων, μέχρι τρία ανά διαμέρισμα, και η αλλαγή ισχύει 12 μήνες μετά την ψήφισή της (άρθρο 15 παρ. 3).

Πόσες ώρες μπορεί να μένει ο σκύλος στο μπαλκόνι;

Ο νόμος δεν δίνει ωράριο: λέει ότι ο σκύλος δεν μένει μόνιμα στη βεράντα και ότι πρέπει να έχει αρκετή επαφή με ανθρώπους, για να μη ζει σε μοναξιά. Εμείς προτείνουμε μπαλκόνι μόνο μαζί σου και ποτέ όσο λείπεις, ειδικά στον καύσωνα.

Τι ισχύει για σκύλο που γαβγίζει σε μονοκατοικία με αυλή;

Και στη μονοκατοικία πρέπει να τηρούνται η ευζωία και οι αστυνομικές διατάξεις για την κοινή ησυχία (άρθρο 15 παρ. 4). Ο σκύλος της αυλής θέλει κατάλυμα με σκιά και προστασία από το κρύο, χώρο να κινείται, και δεν μένει δεμένος πάνω από δύο ώρες τη μέρα (άρθρο 9 παρ. 3).

Μπορεί ο γείτονας να κάνει ασφαλιστικά μέτρα για γάβγισμα σκύλου;

Μια διαφορά γειτόνων για θόρυβο μπορεί να φτάσει στα πολιτικά δικαστήρια· αν ταιριάζουν ασφαλιστικά μέτρα ή αγωγή, το κρίνει δικηγόρος. Πριν από εκεί, αξίζει μια κουβέντα με συγκεκριμένες ώρες και λίγες εβδομάδες για να δουλέψει ο ιδιοκτήτης την αιτία.

Πηγές

• Ν. 4830/2021 (ΦΕΚ Α' 169/18.9.2021): Νέο πλαίσιο για την ευζωία των ζώων συντροφιάς, άρθρα 3, 9, 15, 24, 25, 34, 35 και 38, pet.gov.gr
• pet.gov.gr: Υποχρεώσεις ιδιοκτήτη ζώων συντροφιάς (2025)
• Ελληνική Αστυνομία: Ποιες είναι οι ώρες κοινής ησυχίας (Αστυνομική Διάταξη 3/1996)
• Ελληνική Αστυνομία: Συμβουλές για την προστασία των ζώων συντροφιάς, καταγγελίες στο 100 και Τμήμα Προστασίας Ζώων (10410)
• Interaction Studies: Μελέτη για το ποια γαβγίσματα ενοχλούν περισσότερο τους ανθρώπους (2016, στα αγγλικά)
• UC Davis, Σχολή Κτηνιατρικής: Όταν ο σκύλος γαβγίζει πολύ, αιτίες και τι βοηθά (2019, στα αγγλικά)

Οι συμβουλές είναι γενικές και δεν αντικαθιστούν τον κτηνίατρο ή τον εκπαιδευτή που βλέπει τον σκύλο σου από κοντά. Για επιθετικότητα ή θέματα υγείας, ξεκίνα από εκεί.